czwartek, 17 września 2015

Superprodukt tygodnia- sezam

Już w starożytnym Babilonie sezam nazywano „przyprawą bogów”. Ówczesne legendy głosiły, że wyciąg z jego nasion pili stwórcy świata. Wielką moc przypisywano roślinie także w dawnych Indiach – jak wynika z badań archeologów, w dolinie Indusu uprawiano ją już 2 tysiące lat przed naszą erą.
Równie wcześnie odkryto dobroczynne właściwości sezamu, o czym świadczą wzmianki o nim w tzw. papirusie Ebersa, czyli pochodzącym z ok. XV wieku p.n.e. staroegipskim dokumencie dotyczącym chorób i sposobów łagodzenia dolegliwości.

Starożytni medycy zalecali spożywanie ziaren sezamu i tłoczonego z nich oleju osobom cierpiącym z powodu schorzeń układu pokarmowego. W Chinach od wieków docenia się korzystny wpływ rośliny na pracę śledziony, trzustki i żołądka. Sezam uważany jest także za afrodyzjak.

 Ziarna pełne wapnia
Dlaczego sezam jest tak wartościowym produktem? Przede wszystkim stanowi bardzo bogate źródło wapnia – pierwiastka, który ma ogromny wpływ nie tylko na stan kości i zębów, ale i funkcjonowanie całego organizmu. Bez niego kiepsko sprawuje się zarówno układ mięśniowy, jak i serce. Minerał chroni również przed osteoporozą.100 g ziaren sezamu zawiera aż 1160 mg wapnia (dla porównania w takiej samej porcji mleka krowiego znajduje się tylko 118 mg, a żółtego sera – ok. 600 mg).

Solidna dawka magnezu w ziarnach sprzyja obniżeniu poziomu stresu, przywraca równowagę psychiczną i działa kojąco na nerwy. Z powodu dużej zawartości cynku sezam powinni wprowadzić do jadłospisu mężczyźni, którzy chcą uniknąć problemów z prostatą.

Białko w ziarnach tej rośliny ma prawie taką samą wartość jak to pochodzące z jajek. Sezam dostarcza też organizmowi wielu cennych witamin, przede wszystkim: A (dba o sprawność widzenia i wpływa na kondycję skóry, paznokci oraz włosów), E (jeden z najsilniejszych antyutleniaczy, neutralizujący wolne rodniki, które mogą uszkadzać tkanki i przyspieszać proces starzenia się organizmu) oraz grupy B (wspomagają układ odpornościowy, poprawiają samopoczucie, pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu mózgu i są niezbędne w procesie przemiany białek).

 Łatwa przyswajalność
Ziarna sezamu zawierają również fitosterole, roślinne sterydy obniżające poziom złego cholesterolu, chroniące przed chorobami serca i zapobiegające rakowi prostaty.

Unikatowe składniki – sezamol i sezamolina to naturalne przeciwutleniacze. Roślina jest także bogata w nienasycone kwasy tłuszczowe – substancje odżywcze podnoszące poziom energii, zwiększające odporność i wspomagające działanie systemu immunologicznego. Dzięki wysokiej zawartości lecytyny, sezam pozytywnie wpływa na naszą sprawność umysłową.

Węglowodany, proteiny i aminokwasy sprawiają, że ziarna są bardzo łatwo przyswajalne przez organizm.

Jak już wspomnieliśmy, bardzo silną moc przypisuje się sezamowi czarnemu, który działa regenerująco i korzystnie wpływa na pracę jelit, nerek oraz wątroby. Reguluje także miesiączkę oraz zwiększa produkcję mleka u matek karmiących.

 Sezam jest bardzo wartościowym produktem i praktycznie nie ma przeciwskazań do jego spożywania. Ziaren powinny tylko unikać osoby skarżące się na biegunkę oraz chorujące na kamicę nerkową. Roślinę muszą ostrożnie stosować również alergicy.

Sezam w kuchni
Cenne właściwości ziaren nie mogą być jednak usprawiedliwieniem dla objadania się sezamkami czy chałwą, ponieważ tego typu przysmaki są wzbogacane mniej korzystnymi dla zdrowia dodatkami, np. cukrem czy utwardzonymi tłuszczami roślinnymi.

Znacznie lepszym rozwiązaniem jest bezpośrednie spożywania nasion sezamu. Najlepiej niełuskanych, zawierających więcej wartości odżywczych. Można nimi posypywać gotowane warzywa, surówki, kanapki czy zupy. Sezam świetnie komponuje się z ryżem i makaronem. Jest też znakomitą panierką do ryb oraz kotletów.

W sklepach ze zdrową żywnością kupimy również interesujące produkty z przetworzonego, łatwiej przyswajalnego przez organizm sezamu, m.in.  gomasio (mieszanka uprażonych nasion i soli morskiej) oraz tahini (masło sezamowe, niezbędny składnik hummusu).

Za jeden z najbardziej wartościowych produktów uchodzi olej sezamowy, otrzymywany w wyniku tłoczenia na zimno nasion rośliny. Obniża ciśnienie krwi, opóźnia procesy starzenia i ma właściwości rozgrzewające. W Azji stosuje się go do masażu skóry, poprawiającego jej kondycję. W chińskiej tradycji olej oczyszcza również skórę z toksyn.